Γιατί πονάνε τα γόνατα: λόγοι, τι να κάνετε

Ο πόνος στο γόνατο είναι ένα κοινό σύμπτωμα που υποδεικνύει διαταραχές στο σώμα - την εμφάνιση μιας ασθένειας των αρθρώσεων ή απλώς αυξημένο άγχος στα πόδια.

Είναι δύσκολο να βρείτε ένα άτομο που δεν έχει βιώσει ποτέ πόνο στο γόνατο σε ένα συγκεκριμένο στάδιο της ζωής. Η ενόχληση, το κλικ ή ο πόνος ποικίλης έντασης στις αρθρώσεις του γόνατος εμφανίζεται για πολλούς λόγους τόσο σε ενήλικες όσο και σε παιδιά. Όσο μεγαλώνει ένα άτομο, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα εμφάνισης διαφόρων ασθενειών, το πρώτο σημάδι των οποίων είναι ο πόνος στα γόνατα. Αυτό οφείλεται στα χαρακτηριστικά του σώματος που σχετίζονται με την ηλικία: επιβράδυνση των μεταβολικών διεργασιών, φθορά του χόνδρινου ιστού των αρθρώσεων, καθώς και άλλα προβλήματα του μυοσκελετικού συστήματος, των αιμοφόρων αγγείων και των νεύρων.

Λόγω της πολύπλοκης ανατομικής δομής, των διαφορετικών δομών και των σημαντικών φορτίων, συχνά υπερφορτώσεων, οι αρθρώσεις των γονάτων είναι πολύ ευάλωτες. Η βλάβη σε ένα δομικό στοιχείο, για παράδειγμα στον αρθρικό θύλακα, οδηγεί σε βλάβη της κινητικής λειτουργίας του γόνατος και, κατά συνέπεια, πόνο. Οι σύνδεσμοι και οι μηνίσκοι θεωρούνται οι πιο ευάλωτοι. τραυματίζονται στο 80-85% των περιπτώσεων.

Ανατομική δομή του γόνατος

Το γόνατο αποτελείται από την άρθρωση του γόνατος, το περιφερικό άκρο του μηριαίου οστού με δύο κονδύλους και υποκονδύλους, την κνήμη, τους μύες, τα νεύρα, τα αιμοφόρα αγγεία, τους συνδέσμους, την επιγονατίδα (επιγονατίδα), τις αρθρικές κάψουλες και τους μηνίσκους.

Η άρθρωση του γόνατος είναι μία από τις μεγάλες αρθρώσεις του σώματος. Το μηριαίο οστό τον πλησιάζει από ψηλά. Οι αρθρικές επιφάνειες των πλευρικών (εξωτερικών) και των έσω (εσωτερικών) κονδύλων του αρθρώνονται με την επιγονατίδα και την κνήμη. Οι μηνίσκοι, που είναι χόνδροι συνδετικού ιστού, χρησιμεύουν ως αμορτισέρ για την άρθρωση. Χάρη σε αυτά, υπάρχει μια ορθολογική κατανομή του βάρους στο οροπέδιο της κνήμης και μια αύξηση της σταθερότητας της άρθρωσης. Το Gracilis, ο δικέφαλος, ο ημιμεμβρανώδης και άλλοι μύες συγχρονίζουν τις δομές του καψικού συνδέσμου και εξασφαλίζουν την κινητική δραστηριότητα της άρθρωσης του γόνατος.

Τα στοιχεία του γόνατος συνδέονται μεταξύ τους με πολλούς συνδέσμους. Μέσα στην άρθρωση υπάρχουν δύο χιαστοί σύνδεσμοι - ο οπίσθιος και ο πρόσθιος. Οι μασχάλες του μηριαίου οστού συνδέονται με την περόνη και την κνήμη με παράπλευρους συνδέσμους. Ο λοξός ιγνυακός σύνδεσμος βρίσκεται στο πίσω μέρος του θυλάκου της άρθρωσης του γόνατος. Από μια σειρά από κοιλότητες της άρθρωσης, η πιο σημαντική είναι απομονωμένη - η αρθρική κάψουλα, η οποία δεν επικοινωνεί με την άρθρωση. Η παροχή αίματος στα στοιχεία του γόνατος γίνεται μέσω ενός δικτύου αιμοφόρων αγγείων και η νεύρωση γίνεται μέσω των νευρικών ινών.

Αιτίες πόνου στο γόνατο

Υπάρχουν πολλές αιτίες πόνου στις αρθρώσεις του γόνατος, οι οποίες μπορούν να χωριστούν σε διάφορες ομάδες.

Τραυματικές βλάβες των στοιχείων του γόνατος:

1. Μώλωπες στο γόνατο. Ως αποτέλεσμα ρήξης αγγείων, εμφανίζεται τοπική αιμορραγία στους μαλακούς ιστούς της άρθρωσης. Ερυθρότητα, πρήξιμο και βλάβη στις νευρικές απολήξεις οδηγούν σε πόνο και δυσκολία στην κίνηση.
2. Πλήρης ή μερική ρήξη του συνδέσμου. Συχνότερα, διαγιγνώσκεται μερική παραβίαση της ακεραιότητας του εσωτερικού παράπλευρου συνδέσμου, η οποία οφείλεται σε υπερβολική εκτροπή της κνήμης.

Ο εξωτερικός σύνδεσμος σχίζεται λιγότερο συχνά από τον έσω σύνδεσμο. Αυτό συμβαίνει λόγω μιας ισχυρής απόκλισης προς τα μέσα της κνήμης, για παράδειγμα όταν στρίβετε το πόδι. Η ρήξη χιαστού συνοδεύεται αναπόφευκτα από αιμάρθρωση.

Η πλήρης ρήξη και των δύο συνδέσμων συνοδεύεται συχνά από βλάβη της αρθρικής κάψας και ρήξη του έσω μηνίσκου. Ένας τέτοιος τραυματισμός οδηγεί σε υπερβολική κινητικότητα της άρθρωσης του γόνατος, που συνοδεύεται από έντονο πόνο, η ένταση του οποίου εξαρτάται από το βαθμό ρήξης.

1. Αιμάρθρωση της άρθρωσης του γόνατος - Αιμορραγία στην κοιλότητα της άρθρωσης. Μπορεί να είναι τραυματική ή μη τραυματική. Παρατηρείται τραυματική αιμάρθρωση με ρήξεις μηνίσκου, πλήρεις ή ατελείς ρήξεις συνδέσμων, ενδαρθρικά κατάγματα και μώλωπες στην περιοχή του γόνατος. Η μη τραυματική παραλλαγή είναι ένα από τα συμπτώματα ασθενειών που χαρακτηρίζονται από αυξημένη ευθραυστότητα των τοιχωμάτων των αιμοφόρων αγγείων ή παραβίαση του συστήματος πήξης του αίματος. Αυτά περιλαμβάνουν αιμορροφιλία, σκορβούτο και σοβαρές μορφές αιμορραγικής διάθεσης. Το αίμα που συσσωρεύεται στην κοιλότητα της άρθρωσης συμπιέζει τους ιστούς και διαταράσσει την κυκλοφορία του αίματος σε αυτούς. Μια ειδική χρωστική ουσία - αιμοσιδερίνη - έχει αρνητική επίδραση στους συνδέσμους, τον υαλώδη χόνδρο και τον θύλακα, οδηγώντας σε απώλεια της ελαστικότητάς τους. Αποτέλεσμα της βλάβης της άρθρωσης είναι η διόγκωση των λαχνών της και η αυξημένη παραγωγή αρθρικού υγρού. Το αποτέλεσμα επαναλαμβανόμενης αιμορραγίας είναι ο εκφυλισμός και η καταστροφή της άρθρωσης.
2. Μηνισκοπάθεια γόνατος – Παραβίαση της ακεραιότητας των μηνίσκων της άρθρωσης του γόνατος. Στην πλάγια μορφή, ο πλευρικός μηνίσκος είναι κατεστραμμένος. στην έσω μορφή, ο έσω μηνίσκος είναι κατεστραμμένος. Αυτός είναι ένας από τους πιο συνηθισμένους αλλά δύσκολο να διαγνωστούν τραυματισμοί της άρθρωσης του γόνατος. Όχι μόνο οι αθλητές που προπονούνται εντατικά, αλλά και οι φυσιολογικοί άνθρωποι κινδυνεύουν από τη νόσο. Ένας σχισμένος μηνίσκος μπορεί να προκύψει από μια ξαφνική ασυνήθιστη κίνηση κατά τη στροφή του σώματος, το στρίψιμο ενός ποδιού ή από ένα δυνατό χτύπημα στο γόνατο.
3. Επιγονατιδική εξάρθρωση – παθολογική μετατόπιση της επιγονατίδας. Το τραύμα διαγιγνώσκεται όχι περισσότερο από το 0,7% του συνολικού αριθμού των εξαρθρώσεων. Πιο συχνά υπάρχει εξωτερικό εξάρθρημα, σπανιότερα εσωτερικό, πολύ σπάνια κατακόρυφο ή στρέψη. Με ατελές εξάρθρημα η επιγονατίδα βρίσκεται πάνω από τον πλάγιο (εξωτερικό) κόνδυλο, με πλήρη εξάρθρωση βρίσκεται έξω από τον πλάγιο κόνδυλο.
4. Κλειστά ή ανοιχτά κατάγματα της άρθρωσης του γόνατος, του άνω μέρους των οστών του ποδιού ή του κάτω μέρους του μηριαίου οστού. Τέτοιοι τραυματισμοί συχνά συνοδεύονται από βλάβη στους μαλακούς ιστούς του γόνατος, που οδηγεί σε μαζική αιμορραγία, υπερβολική κινητικότητα στην περιοχή του γόνατος και παραμόρφωση του.

Φλεγμονώδεις και εκφυλιστικές-δυστροφικές παθήσεις των αρθρικών στοιχείων του γόνατος:

1. Αρθρίτιδα – φλεγμονώδης βλάβη της άρθρωσης του γόνατος. Παρόμοιος μηχανισμός ανάπτυξης παθολογίας παρατηρείται σε αρθρώσεις, αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα, ρευματοειδή αρθρίτιδα και ουρική αρθρίτιδα (με εναπόθεση ουρικού στις αρθρώσεις).
2. Οστεοαρθρίτιδα (γοναρθρίτιδα) με βλάβη στην άρθρωση του γόνατος μη φλεγμονώδους φύσης, που επηρεάζει όλες τις δομές της και οδηγεί σε σοβαρές εκφυλιστικές αλλαγές.
3. Θυλακίτιδα Εάν ο θύλακας φλεγμονωθεί, εμφανίζεται πόνος κατά τη διάρκεια κινήσεων κάμψης-έκτασης στο γόνατο.
4. Περιαρθρίτιδα των μηριαίων μηριαίων – Φλεγμονή της κάψουλας pes anserin, των μηριαίων και των μυών και των συνδέσμων που περιβάλλουν την άρθρωση. Σε αυτή την περίπτωση, ο πόνος εμφανίζεται κυρίως κατά την κατάβαση σκάλας, ειδικά με μεγάλα φορτία, και συγκεντρώνεται στην εσωτερική επιφάνεια του γόνατος.
5. Χονδροπάθεια επιγονατίδας – εκφυλιστικές-νεκρωτικές αλλαγές στον χόνδρο της αρθρικής επιφάνειας (οπίσθια επιφάνεια) της επιγονατίδας. Ο βαθμός καταστροφής μπορεί να ποικίλλει: από περιοχές ελαφρού μαλακώματος έως ρωγμές και πλήρη τριβή.

6. Χονδρωμάτωση – σοβαρή χρόνια νόσος που προκαλείται από δυσπλαστική διαδικασία με νησιωτική εκφύλιση τμημάτων της αρθρικής μεμβράνης σε χόνδρο – χονδρώματα. Δεν μπορεί να αποκλειστεί η οστεοποίηση μεμονωμένων σωμάτων χόνδρου.
7. Κύστη Baker – ο σχηματισμός ενός πυκνού, ελαστικού, στρογγυλού σχηματισμού που μοιάζει με όγκο στον ιγνυακό βόθρο, που βρίσκεται στην αντίθετη πλευρά της επιγονατίδας. Όταν το γόνατο εκτείνεται, η κύστη είναι καθαρά ορατή. Προκαλεί ενόχληση και πόνο στο πίσω μέρος της περιοχής του γόνατος. Εάν είναι μεγάλο, συμπιέζει τα αιμοφόρα αγγεία και τα νεύρα, προκαλώντας διαταραχή της εννεύρωσης και της κυκλοφορίας του αίματος.
8. Νόσος Hoff – μια ασθένεια που περιλαμβάνει βλάβη και περαιτέρω εκφύλιση του λιπώδους ιστού γύρω από την άρθρωση του γόνατος. Η παγίδευση, το πρήξιμο και άλλες βλάβες στα λιποκύτταρα - λιποκύτταρα - τελειώνουν με την αντικατάστασή τους με πυκνό ινώδη ιστό. Αυτό διαταράσσει τη ρυθμιστική λειτουργία του «λίπους» και ο ίδιος ο λιπώδης ιστός δεν μπορεί πλέον να λειτουργήσει ως αμορτισέρ.
9. Νόσος Osgood-Schlatter – παθολογία που χαρακτηρίζεται από νέκρωση του βολβώδους τμήματος της κνήμης. Διαγιγνώσκεται σε εφήβους ηλικίας 10 έως 18 ετών που αθλούνται. Κάτω από την επιγονατίδα σχηματίζεται ένα επώδυνο εξόγκωμα, το οποίο εάν αφεθεί χωρίς θεραπεία οδηγεί σε περιορισμένη κινητικότητα του ποδιού ή πλήρη ακινητοποίηση και απώλεια μυών.

Ασθένειες στις οποίες ο πόνος μπορεί να ακτινοβολεί στην περιοχή του γόνατος:

1. Κοξάρθρωση της άρθρωσης του ισχίου – χρόνια βλάβη στην άρθρωση του ισχίου, που συνοδεύεται από προοδευτική εκφύλιση και δυστροφικές αλλαγές. Ο πόνος συχνά εκτείνεται κάτω από το εξωτερικό του μηρού μέχρι το γόνατο ή κάτω.
2. Νευροπάθεια ισχιακού νεύρου – μη φλεγμονώδη βλάβη του νεύρου λόγω συμπίεσης ή σπασμού των αιμοφόρων αγγείων. Αυτό το νεύρο τρέχει προς τα πόδια, ξεκινώντας από την οσφυϊκή περιοχή και περνώντας από την ουρά και τη λεκάνη. Μια απόφραξη οπουδήποτε σε όλο το μήκος έχει ως αποτέλεσμα μειωμένη ευαισθησία ή παλλόμενο πόνο.
3. Ινομυαλγία – εξωαρθρική, μη φλεγμονώδης βλάβη των μαλακών ιστών με συνδυασμό συμπτωμάτων με τη μορφή αρθραλγίας, μυϊκής αδυναμίας, κατάθλιψης κ.λπ.

Μερικές συστηματικές ασθένειες που οδηγούν σε πόνο στο γόνατο:

1. Οστεοπόρωση – μια χρόνια προοδευτική νόσος του σκελετικού συστήματος που μεταβάλλει τη σύνθεση και την πυκνότητα των ανόργανων ουσιών του οστικού ιστού. Η «έκπλυση» του ασβεστίου από τα οστά οδηγεί στην ευθραυστότητά τους. Η διαδικασία συνοδεύεται από πόνο ή πόνο στα άκρα.
2. Φυματίωση των οστών. Η φυματίωση μιας περιοχής των οστών οδηγεί σε συνεχή έντονο πόνο.
3. Οστεομυελίτιδα – μια μολυσματική και φλεγμονώδης νόσος που επηρεάζει όλα τα δομικά στοιχεία των οστών. Το αποτέλεσμα τόσο της συγκεκριμένης, για παράδειγμα, της φυματιώδους, όσο και της μη ειδικής, κοινής κοκκοκοκκικής οστεομυελίτιδας είναι η υπεραιμία του δέρματος, το οίδημα, ο τοπικός οξύς πόνος στα οστά και οι μύες και η θερμοκρασία του πυρετού.
4. Ορισμένες μολυσματικές ασθένειες. Στο σύνδρομο Reiter, εκτός από την προσβολή του ουρογεννητικού συστήματος και του βλεννογόνου των ματιών, προσβάλλονται και οι αρθρώσεις. Μία από τις εκδηλώσεις της νόσου του Lyme είναι η αρθραλγία.

Τύποι πόνου στο γόνατο

Ανάλογα με την αιτιολογία, ο τύπος και η ένταση του πόνου μπορεί να ποικίλλει.

• Πόνοι. Για αρθρίτιδα, αρθρίτιδα.
• Κοφτερό, δυνατό. Για κατάγματα στοιχείων γόνατος, ρήξη συνδέσμων, οξεία θυλακίτιδα, μώλωπες στο γόνατο, έξαρση μηνισκοπάθειας, παραμορφωτική αρθροπάθεια.
• Παλλόμενος. Σε προχωρημένη παραμορφωτική οστεοαρθρίτιδα, κάκωση μηνίσκου.
• Διάτρηση. Με οστεομυελίτιδα.
• Χαζός. Για θυλακίτιδα, χρόνια οστεοχονδρίτιδα.
• Κάψτε. Με συμπίεση του ισχιακού νεύρου, φυματίωση στο οστό.
• Βλαστός. Όταν τσιμπηθεί ένας κορμός νεύρου.
• Πόνος κατά το περπάτημα. Για κύστη Baker, θυλακίτιδα, αρθρίτιδα, γονάρθρωση, περιαρθρίτιδα.
• Πόνος σε ηρεμία. Για ουρική αρθρίτιδα, αρθρίτιδα.

Διάγνωση παθολογιών που προκαλούν πόνο στο γόνατο

Φυσική εξέταση:

• Συλλογή ιατρικού ιστορικού και καταγγελιών.
• Οπτικός έλεγχος με ψηλάφηση του γόνατος.

Εργαστηριακή έρευνα:

• βιοχημικές και κλινικές εξετάσεις αίματος.
• ορολογική εξέταση αίματος?
• Ανοσολογική εξέταση αίματος?
• Ρευματολογικές εξετάσεις?
• Βακτηριολογική ανάλυση αρθρικού υγρού.

Επεμβατικές οργανικές μέθοδοι:

• αρθροσκόπηση?
• παρακέντηση της αρθρικής κάψουλας.
• Παρακέντηση οστού βιοψίας.

Μη επεμβατική ενόργανη διάγνωση:

• Ακτινογραφία της άρθρωσης του γόνατος.
• πυκνομετρία;
• Υπερηχογραφική εξέταση της άρθρωσης;
• MRI ή CT.

Θεραπεία του πόνου στο γόνατο

Εάν ο πόνος στο ένα ή και στα δύο γόνατα δεν είναι τραυματικής φύσης, θα πρέπει πρώτα να επικοινωνήσετε με έναν θεραπευτή ο οποίος, με βάση τα παράπονα του ασθενούς και τα αποτελέσματα μιας αντικειμενικής εξέτασης, θα σας παραπέμψει σε έναν ειδικό - ορθοπεδικό, ρευματολόγο, φλεβολόγο ή νευρολόγο. Με οποιοδήποτε τραυματισμό στο γόνατο, πρέπει να συμβουλευτείτε χειρουργό ή ορθοπεδικό τραυματολόγο.

Η θεραπεία είναι διαφορετική σε κάθε περίπτωση και εξαρτάται από την αιτία του πόνου, δηλαδή το είδος του τραυματισμού ή της ασθένειας. Κάθε ασθένεια έχει το δικό της θεραπευτικό σχήμα. Ωστόσο, πρώτα ο ασθενής πρέπει να ακολουθήσει ορισμένους γενικούς κανόνες:

• Μειώστε σημαντικά το περπάτημα και την ορθοστασία κατά τη διάρκεια της ημέρας.
• Οι αθλητές θα πρέπει να σταματήσουν προσωρινά την προπόνηση (μέχρι την αποκατάσταση) και οι κανονικοί άνθρωποι θα πρέπει να σταματήσουν να τρέχουν ή να πηδούν.
• Εάν ο πόνος αυξάνεται, σταματήστε εντελώς την κίνηση και εφαρμόστε έναν επίδεσμο στερέωσης από ελαστικό επίδεσμο στο γόνατο.
• Φορέστε ένα στήριγμα ή επίδεσμο για να ακινητοποιήσετε την άρθρωση του γόνατος.
• Σε περίπτωση τραυματισμού, αντιμετωπίστε το σημείο του τραυματισμού με κρύο.

Η ρευματοειδής αρθρίτιδα, η ψωριασική αρθρίτιδα και τα συστηματικά αυτοάνοσα νοσήματα απαιτούν σοβαρή, πολύπλοκη θεραπεία που πραγματοποιείται για πολλούς μήνες. Η βασική θεραπεία αποτελείται από ανοσοκατασταλτικά, μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη και ορμονικά φάρμακα, σκευάσματα χρυσού κ.λπ.

Για τη θεραπεία της θυλακίτιδας χρησιμοποιούνται παυσίπονα και αντιφλεγμονώδη φάρμακα. Εάν εντοπιστεί λοίμωξη, χορηγείται μια σειρά αντιβιοτικών. Πραγματοποιείται θεραπευτική παρακέντηση του θυλάκου για την απομάκρυνση της περίσσειας υγρού από την κοιλότητα της άρθρωσης και/ή τη χορήγηση ενός από τα κορτικοστεροειδή. Η χρόνια φλεγμονή του θύλακα μπορεί να εξαλειφθεί με χειρουργική επέμβαση - χειρουργική αφαίρεση του αρθρικού θόλου.

Με την παραμορφωτική αρθροπάθεια, οι ενδοαρθρικές ενέσεις γλυκοκορτικοστεροειδών, η μακροχρόνια χρήση ΜΣΑΦ και χονδροπροστατευτικών είναι αποτελεσματικές. Για την ανακούφιση του πόνου, συνταγογραφούνται τοπικές κομπρέσες με Dimexide ή Bischofite, αλοιφές και γέλες με αντιφλεγμονώδη αποτελέσματα. Μασάζ, φυσικοθεραπεία, θεραπευτικές ασκήσεις βοηθούν. Οι σοβαροί τραυματισμοί στην άρθρωση του γόνατος απαιτούν χειρουργική επέμβαση - αντικατάσταση άρθρωσης.

Η θεραπεία της οστεοπόρωσης συνίσταται στη λήψη διφωσφονικών, καλσιτονινών, συμπληρωμάτων ασβεστίου, βιταμίνης D κ.λπ.

Η θεραπεία για ρήξη μηνίσκου μπορεί να είναι συντηρητική ή χειρουργική. Η συντηρητική θεραπεία συνίσταται στη χρήση αναλγητικών, ΜΣΑΦ, υαλουρονικού οξέος και χονδροπροστατευτικών. Πρώτα όμως επανατοποθετείται η άρθρωση.

Τύποι χειρουργικών επεμβάσεων:

• μηνισκεκτομή?
• μερική (ατελής) μηνισκεκτομή.
• μεταμόσχευση μηνίσκου?
• αρθροσκόπηση?
• Αρθροσκοπική συρραφή σχισμένου μηνίσκου.

Σε περίπτωση τραυματισμού στο γόνατο μετά τη θεραπεία, η περίοδος αποκατάστασης είναι πολύ σημαντική, η οποία θα πρέπει να διεξάγεται υπό την επίβλεψη ειδικού αποκατάστασης ή ορθοπεδικού. Ο γιατρός δημιουργεί ένα βέλτιστο πρόγραμμα για την αποκατάσταση της λειτουργίας της άρθρωσης. Οι κύριες μέθοδοι μετεγχειρητικής αποκατάστασης είναι το μασάζ και οι θεραπευτικές ασκήσεις. Αποτελεσματικές είναι και οι ασκήσεις σε ειδικούς προσομοιωτές που αναπτύσσουν σταδιακά την άρθρωση του γόνατος.